Doanh nghiệp mới thành lập, những loại thuế và cách thực hiện

Doanh nghiệp mới thành lập năm 2026 cần làm gì về thuế, hóa đơn và ngân hàng?

Doanh nghiệp mới thành lập cần nắm rõ nghĩa vụ thuế ban đầu như thuế môn bài, GTGT, TNDN. Hướng dẫn chi tiết các bước kê khai theo quy định mới nhất năm 2024.

DOANH NGHIỆP MỚI THÀNH LẬP NĂM 2026 CẦN LÀM GÌ VỀ THUẾ, HÓA ĐƠN VÀ NGÂN HÀNG?

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, nhiều Anh/Chị thường nghĩ rằng công ty đã có giấy phép thì có thể bắt đầu hoạt động ngay và chỉ khi nào có doanh thu mới cần quan tâm đến thuế.

Thực tế, doanh nghiệp mới thành lập cần sớm thiết lập các thủ tục ban đầu về giao dịch thuế điện tử, tài khoản ngân hàng, chữ ký số, hóa đơn điện tử, kê khai thuế và các nghĩa vụ liên quan.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: có nghĩa vụ kê khai, đăng ký không đồng nghĩa lúc nào cũng phát sinh số tiền thuế phải nộp. Số thuế thực tế còn phụ thuộc vào hoạt động, doanh thu, thu nhập, ưu đãi và từng sắc thuế cụ thể.

1. DOANH NGHIỆP MỚI THÀNH LẬP NĂM 2026 CÓ PHẢI NỘP LỆ PHÍ MÔN BÀI KHÔNG?

Không.

Từ ngày 01/01/2026, Nhà nước đã chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài.

Quy định này được nêu tại khoản 7 Điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/05/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Vì vậy, doanh nghiệp thành lập trong năm 2026 không còn phải thực hiện nghĩa vụ lệ phí môn bài theo mức vốn điều lệ như trước đây.

Lưu ý: Khi tham khảo các bài viết trên Internet, nếu còn hướng dẫn doanh nghiệp mới thành lập năm 2026 phải kê khai hoặc nộp lệ phí môn bài thì cần kiểm tra lại thời điểm áp dụng.

2. DOANH NGHIỆP MỚI THÀNH LẬP CÓ PHẢI NỘP THUẾ GTGT NGAY KHÔNG?

Không phải cứ thành lập công ty là lập tức có số thuế GTGT phải nộp.

Thuế GTGT phụ thuộc vào:

- Hoạt động kinh doanh thực tế;

- Hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế hay không chịu thuế;

- Thuế suất áp dụng;

- Phương pháp tính thuế;

- Số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ theo quy định.

Doanh nghiệp vẫn cần xác định đúng kỳ kê khai thuế và thực hiện hồ sơ khai thuế đúng thời hạn nếu thuộc trường hợp phải khai.

3. THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP NĂM 2026 ĐƯỢC TÍNH NHƯ THẾ NÀO?

Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, thuế suất thông thường là 20%.

Ngoài ra, pháp luật hiện hành còn quy định:

- Thuế suất 15% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng;

- Thuế suất 17% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng;

trừ các trường hợp không được áp dụng hoặc thuộc diện ưu đãi khác theo quy định.

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA MỚI THÀNH LẬP CÓ THỂ ĐƯỢC MIỄN THUẾ TNDN 03 NĂM

Theo khoản 4 Điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15 và quy định hướng dẫn, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế TNDN trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện và không thuộc trường hợp loại trừ.

Lưu ý: Không phải mọi doanh nghiệp vừa được thành lập đều mặc nhiên được miễn thuế TNDN 03 năm. Doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện cụ thể trước khi áp dụng chính sách ưu đãi.

Doanh nghiệp được miễn thuế TNDN vẫn phải thực hiện công tác kế toán, quản lý chứng từ và các nghĩa vụ kê khai, quyết toán theo quy định.

4. THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN PHÁT SINH KHI NÀO?

Nếu doanh nghiệp có trả tiền lương, tiền công hoặc các khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế TNCN thì doanh nghiệp cần xác định nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho người có thu nhập theo quy định.

Nếu doanh nghiệp chưa có nhân viên hoặc chưa phát sinh khoản chi trả thuộc diện phải khấu trừ thuế thì số thuế TNCN phải nộp có thể chưa phát sinh.

5. DOANH NGHIỆP MỚI THÀNH LẬP CÓ PHẢI LÀM MỘT BỘ “ĐĂNG KÝ THUẾ BAN ĐẦU” RIÊNG ĐỂ XIN MÃ SỐ THUẾ KHÔNG?

Đối với doanh nghiệp đăng ký thành lập thông qua Cơ quan đăng ký kinh doanh, thông tin đăng ký doanh nghiệp và đăng ký thuế được thực hiện theo cơ chế liên thông.

Mã số doanh nghiệp đồng thời là mã số thuế của doanh nghiệp theo quy định.

Sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, công ty vẫn cần thiết lập các điều kiện phục vụ giao dịch thuế như chữ ký số, tài khoản giao dịch điện tử, tài khoản nộp thuế và hóa đơn điện tử tùy hoạt động thực tế.

6. CHỮ KÝ SỐ DÙNG ĐỂ LÀM GÌ?

Chữ ký số là công cụ phục vụ các giao dịch điện tử của doanh nghiệp.

Tùy hoạt động thực tế, doanh nghiệp sử dụng chữ ký số để:

- Thực hiện giao dịch thuế điện tử;

- Ký hồ sơ khai thuế;

- Thực hiện nộp thuế điện tử;

- Đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử;

- Thực hiện các giao dịch điện tử khác theo quy định.

Doanh nghiệp nên đăng ký chữ ký số sớm để tránh đến kỳ kê khai hoặc thời điểm cần xuất hóa đơn mới phát sinh vướng mắc.

7. SAU KHI MỞ TÀI KHOẢN NGÂN HÀNG, DOANH NGHIỆP CẦN LÀM GÌ?

Sau khi ngân hàng cấp số tài khoản của công ty, doanh nghiệp cần thực hiện kết nối tài khoản phục vụ nộp thuế điện tử.

Bước 1:

Doanh nghiệp gửi tên ngân hàng và số tài khoản cho Tư Vấn Hương Lan hoặc kế toán phụ trách của doanh nghiệp để thực hiện đăng ký dịch vụ nộp thuế điện tử/kết nối thông tin trên hệ thống thuế theo quy trình áp dụng.

Bước 2:

Sau khi hoàn tất Bước 1, doanh nghiệp liên hệ ngân hàng nơi mở tài khoản để ngân hàng xác nhận, kích hoạt bước tiếp theo của dịch vụ nộp thuế điện tử.

Sau khi hoàn thành, doanh nghiệp có thể sử dụng tài khoản này để thực hiện các khoản nộp ngân sách nhà nước bằng phương thức điện tử.

Lưu ý: Ngay sau khi mở tài khoản, Anh/Chị nên gửi thông tin tài khoản cho Hương Lan hoặc kế toán đang phụ trách để kiểm tra và hướng dẫn tiếp, tránh để đến kỳ nộp thuế mới xử lý.

8. DOANH NGHIỆP MỚI THÀNH LẬP ĐĂNG KÝ HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ NHƯ THẾ NÀO?

Khi đi vào hoạt động và có nhu cầu lập hóa đơn, doanh nghiệp thực hiện đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định hiện hành.

Doanh nghiệp cần thực hiện các bước phù hợp như:

- Có chữ ký số;

- Lựa chọn giải pháp hóa đơn điện tử phù hợp;

- Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế;

- Sau khi được cơ quan thuế chấp nhận, thực hiện lập và sử dụng hóa đơn điện tử theo đúng quy định.

Lưu ý: Tùy ngành nghề, phương thức bán hàng và mô hình hoạt động, loại hóa đơn và cách sử dụng có thể khác nhau.

9. THỜI HẠN KÊ KHAI THUẾ DOANH NGHIỆP CẦN NHỚ

Theo quy định hiện hành:

- Loại thuế khai theo tháng: chậm nhất ngày thứ 20 của tháng tiếp theo;

- Loại thuế khai theo quý: chậm nhất ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo;

- Loại thuế khai theo năm: thực hiện theo thời hạn luật định tương ứng;

- Hồ sơ quyết toán thuế: thực hiện theo thời hạn quyết toán của từng sắc thuế.

Doanh nghiệp cần xác định mình thuộc kỳ khai tháng, quý hay trường hợp khai khác theo từng loại thuế và tình trạng thực tế.

10. THUẾ TNDN CÓ PHẢI NỘP HÀNG QUÝ KHÔNG?

Doanh nghiệp tự xác định số thuế TNDN tạm nộp theo quý nếu có phát sinh nghĩa vụ và thực hiện quyết toán thuế TNDN theo năm.

Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp thuộc diện miễn thuế TNDN hoặc được hưởng chính sách ưu đãi thì cần xác định chính xác điều kiện áp dụng trước khi tính số thuế phải nộp.

Vì vậy, không nên hiểu đơn giản rằng mọi doanh nghiệp mới thành lập đều phải nộp ngay 20% lợi nhuận hàng quý.

11. DOANH NGHIỆP KHÔNG CÓ DOANH THU CÓ PHẢI LÀM GÌ KHÔNG?

Không có doanh thu không có nghĩa là doanh nghiệp có thể bỏ toàn bộ nghĩa vụ thuế.

Doanh nghiệp vẫn cần:

- Theo dõi kỳ khai thuế;

- Quản lý hóa đơn, chứng từ;

- Thực hiện công tác kế toán;

- Kiểm tra nghĩa vụ khai thuế của từng sắc thuế;

- Thực hiện báo cáo, quyết toán theo trường hợp pháp luật quy định;

- Duy trì đúng tình trạng pháp lý nếu doanh nghiệp vẫn đang hoạt động.

Nếu doanh nghiệp chưa có kế hoạch hoạt động trong một thời gian dài thì nên cân nhắc thủ tục tạm ngừng kinh doanh thay vì để doanh nghiệp tồn tại nhưng không quản lý hồ sơ.

12. CHẬM KÊ KHAI HOẶC SỬ DỤNG HÓA ĐƠN SAI QUY ĐỊNH CÓ BỊ XỬ PHẠT KHÔNG?

Có.

Mức xử phạt phụ thuộc vào hành vi cụ thể, thời gian chậm, hậu quả và tình tiết của từng trường hợp.

Do đó, doanh nghiệp nên theo dõi các mốc kê khai và thực hiện thủ tục đúng hạn, thay vì để phát sinh vi phạm rồi mới xử lý.

13. CHECKLIST DÀNH CHO DOANH NGHIỆP VỪA ĐƯỢC CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP

Sau khi thành lập, Anh/Chị nên lần lượt kiểm tra:

1. Treo bảng hiệu tại trụ sở.

2. Hoàn thành góp vốn đúng thời hạn.

3. Đăng ký chữ ký số.

4. Mở tài khoản ngân hàng.

5. Kích hoạt nộp thuế điện tử Bước 1 và Bước 2.

6. Thiết lập tài khoản giao dịch thuế điện tử.

7. Đăng ký hóa đơn điện tử khi có nhu cầu sử dụng.

8. Xác định kỳ khai thuế GTGT, TNCN và các sắc thuế có liên quan.

9. Kiểm tra doanh nghiệp có thuộc diện miễn thuế TNDN 03 năm hoặc ưu đãi thuế khác hay không.

10. Theo dõi thời hạn kê khai, quyết toán và lưu trữ chứng từ.

11. Thực hiện thủ tục lao động, BHXH khi phát sinh người lao động.

12. Kiểm tra giấy phép con hoặc điều kiện kinh doanh nếu ngành nghề thuộc trường hợp có điều kiện.

14. TƯ VẤN HƯƠNG LAN LƯU Ý

Doanh nghiệp mới thành lập năm 2026 có một số chính sách rất khác so với trước đây, đặc biệt:

- Không còn lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026.

- Doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu có thể được miễn thuế TNDN trong 03 năm nếu đáp ứng điều kiện.

- Thuế TNDN không phải lúc nào cũng áp dụng một mức 20%; mức thuế và ưu đãi phụ thuộc vào doanh thu và từng trường hợp.

- Đăng ký thuế, quản lý thuế và hóa đơn điện tử đã được cập nhật theo hệ thống văn bản mới từ năm 2026.

Vì vậy, doanh nghiệp nên kiểm tra quy định đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện, tránh áp dụng nguyên trạng các checklist thuế cũ.

15. HƯƠNG LAN ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP SAU KHI THÀNH LẬP

Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký doanh nghiệp, Tư Vấn Hương Lan sẽ hướng dẫn khách hàng các công việc ban đầu cần lưu ý như:

- Chữ ký số;

- Tài khoản ngân hàng và đăng ký nộp thuế điện tử;

- Hóa đơn điện tử;

- Các hồ sơ, biểu mẫu cần thiết liên quan đến thủ tục ban đầu;

- Các mốc thời gian cần theo dõi;

- Các thủ tục đăng ký doanh nghiệp phát sinh trong quá trình hoạt động.

Lưu ý: Hương Lan hiện tập trung vào dịch vụ đăng ký doanh nghiệp và thủ tục pháp lý doanh nghiệp, không cung cấp dịch vụ kế toán/thuế. Đối với nghiệp vụ kế toán, kê khai và quyết toán thuế thường xuyên, doanh nghiệp nên thực hiện thông qua bộ phận kế toán hoặc đơn vị chuyên môn phù hợp.

CĂN CỨ PHÁP LÝ CẬP NHẬT ĐẾN THÁNG 08/2026

- Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/05/2025 của Quốc hội.

- Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026.

- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 ngày 14/06/2025.

- Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025.

- Thông tư số 20/2026/TT-BTC ngày 12/03/2026.

- Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/04/2026.

- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

- Nghị định số 252/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026.

- Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/06/2026.

- Thông tư số 90/2026/TT-BTC ngày 30/06/2026 về đăng ký thuế.

- Nghị định số 254/2026/NĐ-CP và Thông tư số 91/2026/TT-BTC ngày 30/06/2026 về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.